"เจอก้อนในกระดูก... เป็นมะเร็งหรือเปล่า?" รู้จัก Enchondroma เนื้องอกกระดูก

 

"เจอก้อนในกระดูก... เป็นมะเร็งหรือเปล่า?" รู้จัก Enchondroma เนื้องอกกระดูกที่ 

"หมอครับ ผมไปเอกซเรย์เข่าเพราะปวดเข่า หกล้ม แต่หมอบอกว่าเจอก้อนเนื้องอกในกระดูก! ผมจะเป็นมะเร็งไหมครับ?

เชื่อไหมครับว่า นี่คือหนึ่งในเรื่องตกใจยอดฮิตที่หมอกระดูกเจอบ่อยมาก คนไข้เดินเข้ามาด้วยเรื่องหนึ่ง (เช่น ปวดเข่า หกล้ม) แต่เอกซเรย์ไปเจออีกเรื่องหนึ่ง คือ "ก้อน ในกระดูก"

พอได้ยินคำว่า "เนื้องอก" ใครๆ ก็เข่าอ่อน พาลคิดไปถึงมะเร็งร้ายใช่ไหมครับ? แต่วันนี้หมอเก่งจะมาบอกข่าวดีครับว่า เจ้าก้อนที่ชื่อยาวๆ ว่า "Enchondroma" (เอ็น-คอน-โดร-มา) นี้ ส่วนใหญ่มันคือ "เนื้องอกน้ำดี" ที่แทบจะไม่มีพิษมีภัยอะไรเลยครับ

เดี๋ยวหมอจะเล่าให้ฟังแบบภาษาชาวบ้าน เข้าใจง่ายๆ ว่ามันคืออะไร และต้องทำยังไงกับมันครับ

1. Enchondroma คือตัวอะไรกันแน่?

อธิบายง่ายๆ คือ กระดูกคนเราปกติจะแข็งตันเหมือนแท่งปูนใช่ไหมครับ แต่เจ้า Enchondroma คือการที่มี "เซลล์กระดูกอ่อน" (เหมือนกระดูกอ่อนข้อไก่) หลงเข้าไปเจริญเติบโตอยู่ "ในโพรงกระดูก"

พอมันโตขึ้น มันก็จะไปกินพื้นที่กระดูกแข็งๆ ทำให้กระดูกตรงนั้น "กลวง" หรือ "บางลง" เหมือนฟองอากาศในแท่งช็อกโกแลตครับ

• ชอบเป็นที่ไหน: พบบ่อยที่สุดที่ "กระดูกนิ้วมือ" และ "กระดูกนิ้วเท้า" (แต่กระดูกแขนขาใหญ่ๆ ก็เจอได้แต่น้อยกว่า)
• เป็นมะเร็งไหม: ไม่ใช่ครับ! 99% เป็นเนื้องอกธรรมดา ไม่ลุกลาม ไม่ใช่เนื้อร้าย

2. อาการเป็นยังไง? (ทำไมเราไม่รู้ตัว)

ความน่าหมั่นไส้ของโรคนี้คือ "มันมักไม่มีอาการ" ครับ คนส่วนใหญ่ใช้ชีวิตได้ปกติ ไม่เจ็บ ไม่ปวด มารู้ตัวอีกทีก็ตอน...

1. เอกซเรย์เจอโดยบังเอิญ: ไปตรวจอย่างอื่นแล้วเจอแจ็คพอต
2. นิ้วบวม/ปุ่มปม: บางคนอาจสังเกตว่านิ้วมือดูปูดๆ บวมๆ แข็งๆ แต่ไม่เจ็บ
3. กระดูกหักง่ายผิดปกติ (Pathologic Fracture): อันนี้พบบ่อยสุดครับ คือแค่เอามือไปกระแทกขอบโต๊ะเบาๆ หรือรับลูกบอล แต่กระดูกนิ้วหักดังเปราะ! เพราะเปลือกกระดูกมันถูกเนื้องอกกินจนบางเหมือนเปลือกไข่นั่นเอง

3. ต้องรักษาไหม? ผ่าตัดหรือเปล่า?

หมอจะแบ่งคนไข้เป็น 2 กลุ่มครับ เพื่อวางแผนการรักษา

กลุ่มที่ 1: "เจอโดยบังเอิญ + ก้อนเล็ก + ไม่เจ็บ"

• แนวทาง: "อยู่เฉยๆ ดูอาการครับ"
• ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องกินยา แค่หมอจะนัดมาเอกซเรย์ซ้ำปีละครั้ง เพื่อดูว่ามันโตขึ้นไหม ถ้ามันขนาดเท่าเดิมตลอดชีพ ก็ปล่อยมันไว้แบบนั้นแหละครับ เป็นเพื่อนกันไป

กลุ่มที่ 2: "ก้อนใหญ่ + เจ็บ + หรือกระดูกหัก"

• แนวทาง: "ผ่าตัด" ครับ
• วิธีผ่า: หมอไม่ได้ตัดนิ้วทิ้งนะครับ! สบายใจได้ หมอจะใช้วิธี "ขูดเอาเนื้องอกออก" (Curettage) เหมือนเราขูดเนื้อแตงโมออกจนเหลือแต่เปลือก
• อุดรูรั่ว: พอขูดออกแล้วกระดูกจะเป็นรูโหว่ หมอก็จะเอา "กระดูกเทียม" หรือ "กระดูกจากส่วนอื่นของคนไข้" มาโปะอุดรูนั้นไว้ เพื่อให้กระดูกกลับมาแข็งแรงเหมือนเดิมครับ

4. มันจะกลายร่างเป็น "มะเร็ง" ได้ไหม?

คำถามนี้ทุกคนอยากรู้... คำตอบคือ "มีโอกาส แต่น้อยมากๆๆๆ" ครับ โดยเฉพาะถ้าเป็นก้อนเดียวที่นิ้วมือ 

สัญญาณเตือนว่ามันเริ่มไม่น่าไว้ใจ (ต้องรีบมาหาหมอ):

• อยู่ดีๆ ก็ "ปวด" ขึ้นมา (โดยเฉพาะปวดตอนกลางคืน หรือปวดตอนพัก)
• ก้อน "โตเร็ว" ผิดปกติ
• จากที่เคยเรียบๆ ผิวหนังเริ่มขรุขระ

สรุปจากหมอเก่ง:

ถ้าใครอ่านใบผลเอกซเรย์แล้วเจอคำว่า Enchondroma อย่าเพิ่งตกใจจนกินไม่ได้นอนไม่หลับนะครับ ให้คิดซะว่ามันคือ "ไฝที่กระดูก" ส่วนใหญ่ไม่มีอันตราย แค่ต้องคอยชำเลืองดูมันบ้างปีละครั้ง

แต่ถ้าวันไหนที่นิ้วบวมผิดรูป หรือแค่เคาะเบาๆ ก็เจ็บจี๊ด... อันนั้นให้รีบมาหาหมอกระดูกเพื่อจัดการขูดมันออกครับ รักษาหายขาดได้ กลับมาใช้งานมือได้ปกติแน่นอนครับ!

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng

#เนื้องอกกระดูก #Enchondroma #ก้อนที่นิ้ว #กระดูกนิ้วหัก #มะเร็งกระดูก #หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดนิ้ว #เอกซเรย์กระดูก #สุขภาพ